Budowa podręcznika do języka obcego

Podręcznik jako całość składa się z kilku elementów, które odpowiednio połączone dają nam pełny obraz sytuacji. W literaturze przedmiotu struktura podręcznika jest definiowana jako składająca się z szeregu komponentów strukturalnych (komponentów połączonych z innymi komponentami w dany całościowy system), które realizują funkcje podręcznika. Także podręczniki do języka obcego podlegają tym zasadom kompozycji.

Co się składa na taki podręcznik?

Można je podzielić na subkomponenty i bloki konstrukcyjne. Pisząc o podręczniku do nauki języka obcego, należy zawsze wyobrażać go sobie jako zamkniętą książkę zintegrowaną z systemem dodatkowych pomocy dydaktycznych. Znajdziemy tutaj teksty uzupełniające (informacje dodatkowe: dane statystyczne, biografie, teksty artystyczne ułatwiające przyswajanie wiedzy, ilustrujące przedstawione problemy), a także teksty objaśniające (objaśnienia wyrazów, terminów, przypisy, słowniczki, komentarze, wykazy skrótów, wstępy). Na podręczniki do języków obcych składają się też niewerbalne elementy, w tym: mapy, fotografie, rysunki, schematy. Znaczenie ma tutaj też komponent organizacyjny, sterujący przyswajaniem informacji dydaktycznej (ćwiczenia, pytania i zadania) oraz ułatwiający jej przyswojenie (różnego rodzaju tabele).

Jak powinien być przedstawiony tekst w takim podręczniku?

Charakter informacyjny i organizacyjny wynikają bezpośrednio z celów dydaktycznych, ich oddziaływanie wykracza poza tekst. Teksty te powinny być ustrukturyzowane i zhierarchizowane, zgodnie ze stanem wiedzy. Prezentowane poprawnie. Ze względu na przejrzystość przekazywane są również w kodzie werbalnym i niewerbalnym (szczególną rolę w podręczniku do nauki języka odgrywają fotografie, tabele, reprodukcje i materiały niewerbalne).

Jakie znaczenie mają ilustracje?

Ilość i jakość ilustracji wpływa również na ocenę książki przez ucznia, motywuje młodszych czytelników, wspiera metodycznie nauczycieli i podobnie jak w przypadku innych przedmiotów, ilustracje nie tylko uzupełniają wypowiedź autora, ale również wprowadzają nowe treści. Ilustrowane opowiadanie może stanowić podstawę dobrego podręcznika, ilustracje reprezentują poziom percepcji odbiorcy – inny w podręczniku dla dzieci, inny dla starszych czytelników, a zeszyty ćwiczeń dla młodszych czytelników mogą zawierać materiał do uzupełniania, kolorowania, co przy zachowaniu indywidualności sprzyja uczeniu się i utrwalaniu wiedzy (słownictwa).

 

Read more

Co jest najważniejsze w podręczniku do języka obcego?

Tego typu podręczniki są złożone (https://www.taniaksiazka.pl/tanie-podreczniki-szkolne-na-rok-2020-2021-ksiegarnia-internetowa-a-562.html). W podręczniku do języka obcego wśród dwóch kategorii tekstów podstawowych (słownictwa): teoretyczno-kognitywnych i instrumentalno-praktycznych znajdziemy też wiele innych elementów. We współczesnych podręcznikach do nauki języków obcych powinna dominować ta druga (transformacyjno-praktyczna) grupa treści, zawierająca opisy podstawowego przyswajania materiału nauczania, zasady i reguły stosowania wiedzy, opisy ćwiczeń i zadań czy uogólnienia.

Co znajdziemy w podręcznikach tego typu?

Wszelkie podręczniki do języków obcych zawierają zestawy ćwiczeń, zadań lub samodzielnych prac. Ważnym elementem są konkretne rozdziały, które systematyzują i integrują materiał dydaktyczny, a także wzmocnienie i powtórzenie materiału (np. w formie testów). Z tekstem głównym związane są inne podkomponenty informacyjne: tekst uzupełniający i objaśniający. Do tych pierwszych należą fragmenty literatury, teksty kultury ludowej (np. wiersze, przysłowia, piosenki z przypisami, szczegóły biograficzne, opisy niezwykłych przedmiotów lub zdarzeń, gry, fragmenty filmów), które mogą być wykorzystywane do indywidualizacji nauczania, ale także do wprowadzania elementów edukacji międzykulturowej, a na wyższych poziomach do prezentacji bogactwa kultury.

Inne elementy w podręcznikach do nauki języka obcego

Na drugą kategorię (tekst objaśniający) składają się:

  • wstęp do podręcznika,
  • uwagi i objaśnienia,
  • indeks alfabetyczny,
  • wykazy skrótów stosowanych w podręczniku,
  • wykazy tabel wariantowych.

Jak korzystać z podręczników do języków obcych?


Komponent orientacyjny ma na celu ułatwienie uczniom korzystania z podręcznika i poruszania się po nim. W podręczniku do nauki języka obcego ważne jest, aby poszczególne treści, pogrupowane w rozdziały i podrozdziały, tworzyły hierarchiczną strukturę sprzyjającą uczeniu się, tak aby każda z wyodrębnionych części uwzględniała kolejne etapy poznawania i uczenia się. Zdobywaniu umiejętności językowych sprzyja również zastosowanie jednolitej struktury i spójnego układu poszczególnych jednostek lekcyjnych, dzięki czemu odbiorcy łatwo odnajdują odpowiednie komponenty (tekst, część słownikowa, ćwiczenia, elementy gramatyczne, testy). Kolory mogą odgrywać podobną rolę przewodnika. Odpowiednia struktura, układ oraz rodzaje ćwiczeń w zestawie podręczników do nauki innych języków nie tylko ułatwiają pracę uczącemu się, ale także pomagają nauczycielowi sprawnie organizować proces dydaktyczny.

 

Read more